Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí

Môn: Giáo dục công dânKhối: Lớp 9Nguồn SGK: trang 42-48
Xem trang sách
Tóm tắt

Vi phạm pháp luật là hành vi trái luật, có lỗi, do chủ thể có năng lực thực hiện và gây nguy hại cho xã hội. Trách nhiệm pháp lí là hậu quả bắt buộc gắn với loại vi phạm tương ứng.

Hiểu bài

Pháp luật là những quy định do Nhà nước ban hành, có tính bắt buộc chung và mọi người phải tôn trọng, chấp hành. Vi phạm pháp luật gây hậu quả cho bản thân, gia đình và xã hội; vì vậy, mỗi người cần nghiêm chỉnh chấp hành, tích cực ngăn ngừa và đấu tranh với hành vi vi phạm.

Bài học nêu các dấu hiệu của vi phạm pháp luật: có hành vi trái pháp luật; chủ thể có lỗi; người thực hiện có năng lực trách nhiệm pháp lí, đạt độ tuổi luật định và có khả năng nhận thức, điều khiển hành vi; hành vi gây hoặc đe doạ gây thiệt hại cho những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ.

Sơ đồ “Vi phạm pháp luật” ở giữa, chia thành vi phạm hình sự, dân sự, hành chính và kỉ luật, mỗi nhánh kèm mô tả hành vi có lỗi và trách nhiệm tương ứng.Sơ đồ “Vi phạm pháp luật” ở giữa, chia thành vi phạm hình sự, dân sự, hành chính và kỉ luật, mỗi nhánh kèm mô tả hành vi có lỗi và trách nhiệm tương ứng. SGK trang 43

Các loại vi phạm được bài học đề cập gồm vi phạm hình sự, vi phạm hành chính, vi phạm dân sự và vi phạm kỉ luật. Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự và phải bị xử lí hình sự theo quy định.

Trách nhiệm pháp lí do cá nhân hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng đối với chủ thể vi phạm; gắn với biện pháp cưỡng chế của Nhà nước, có giá trị bắt buộc và là hậu quả bất lợi đối với người vi phạm. Việc xác định trách nhiệm phải căn cứ loại hành vi, chủ thể, lỗi và quy định pháp luật tương ứng.

Các tình huống học tập gồm vi phạm giao thông, không trả nợ đúng thoả thuận, vi phạm quy định lao động, vận chuyển ma tuý, lừa bán người và không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Người học được yêu cầu nhận diện dấu hiệu, phân loại vi phạm và liên hệ việc phòng ngừa vi phạm trong đời sống.

Nguồn sách giáo khoa

Giáo dục công dân 9 · NXB Giáo dục Việt Nam