Xà phòng và chất giặt rửa
Xà phòng và chất giặt rửa làm sạch nhờ cấu tạo lưỡng phần; xà phòng được tạo từ chất béo và kiềm.
Hiểu bài
Xà phòng và chất giặt rửa đều có cấu tạo gồm phần không phân cực, kị nước là gốc hydrocarbon mạch dài $R$, và phần phân cực, ưa nước. Thành phần chính của xà phòng là muối sodium hoặc potassium của acid béo; chất giặt rửa tổng hợp phổ biến chứa nhóm sulfate hoặc sulfonate. Cấu tạo hai phần giúp đuôi kị nước tương tác với vết dầu mỡ, còn đầu ưa nước hướng ra nước, làm vết bẩn phân tán và bị cuốn đi. Xà phòng có thể được sản xuất bằng phản ứng xà phòng hoá chất béo với NaOH hoặc KOH, tạo glycerol và muối acid béo. Ví dụ tổng quát: chất béo $+3NaOH\xrightarrow{t^\circ}$ glycerol $+3RCOONa$.
Sơ đồ cấu tạo xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp: phần không phân cực R mạch dài và phần phân cực ưa nước, với các nhóm COONa, SO3Na và SO4Na. SGK trang 14
Nguồn sách giáo khoa
Hóa học 12 · NXB Giáo dục Việt Nam
