Phân tích tác phẩm mĩ thuật
Bài học hướng dẫn phân tích tác phẩm qua bối cảnh, yếu tố và nguyên lí tạo hình, thông điệp, trải nghiệm cùng nguồn tư liệu.
Hiểu bài
Tiếp cận tác phẩm mĩ thuật
Mỗi tác phẩm mĩ thuật thể hiện nhiều yếu tố như văn hoá, thời gian, địa điểm, chất liệu, ý nghĩa và nội dung. Trong bối cảnh nhiều loại hình nghệ thuật thị giác phát triển, người xem có thể thưởng thức tác phẩm theo quan niệm và xu hướng sáng tạo của thời đại; thông qua yếu tố và nguyên lí tạo hình; bằng trải nghiệm thẩm mĩ, kinh nghiệm sống và hiểu biết chuyên môn; hoặc bằng cách khám phá ý tưởng ẩn sau hình ảnh mà tác giả truyền tải.
Yếu tố và nguyên lí tạo hình
Tác phẩm mĩ thuật tạo hình hay mĩ thuật ứng dụng hội tụ những yếu tố cơ bản như chấm, nét, hình, khối, màu sắc, đậm – nhạt, chất cảm và không gian. Các yếu tố ấy được sắp xếp, xử lí theo những nguyên lí như cân bằng, tương phản, lặp lại, nhịp điệu, nhấn mạnh, tỉ lệ, chuyển động và hài hoà. Trang sách minh hoạ bằng các tác phẩm thuộc nhiều chất liệu: tranh sơn mài, tranh sơn dầu và tranh lụa.
Một số tác phẩm còn ẩn chứa thông điệp, cảm xúc và quan điểm cá nhân mà tác giả muốn gửi tới người xem. Làm rõ các phương diện này khi thưởng thức và phân tích sẽ giúp người xem hiểu tác phẩm sâu hơn. Các ví dụ được giới thiệu gồm công trình Bảo tàng Gu-gê-hem (Guggenheim) tại Bin-bao (Bilbao) của Phranh Gê-ry (Frank Gehry), tác phẩm sắp đặt Nhắc nhở của Mác-xen Brút-tha-ơ (Marcel Broodthaers) và tranh sơn dầu Tháp đỏ của Rô-bót Đò-lau-nây (Robert Delaunay).
Thảo luận và vận dụng
Các câu hỏi thảo luận yêu cầu xem xét điều cần lưu ý khi chọn tác phẩm; kĩ thuật dùng để phân tích; tiêu chí đánh giá; nguồn khai thác thông tin và khó khăn trong quá trình tìm hiểu. Hoạt động vận dụng đề nghị xây dựng hệ thống tư liệu về những tác phẩm nổi tiếng theo từng giai đoạn hoặc trường phái ở Việt Nam và thế giới.
Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam được thành lập năm 1966, có nhiệm vụ nghiên cứu, sưu tập, bảo quản và trưng bày tài liệu, hiện vật, tác phẩm tiêu biểu. Không gian trưng bày khoảng 3 000 m² và hiện giới thiệu gần 2 000 hiện vật trong hệ thống trưng bày thường xuyên.
Nguồn sách giáo khoa
Mĩ thuật 11 - Lí luận và lịch sử mĩ thuật · NXB Giáo dục Việt Nam