Chuyển động biến đổi. Gia tốc

Môn: Vật líKhối: Lớp 10Nguồn SGK: trang 37-39
Xem trang sách
Tóm tắt

Gia tốc là tốc độ biến thiên của vận tốc; quan hệ dấu giữa vận tốc và gia tốc quyết định nhanh dần hay chậm dần.

Hiểu bài

Chuyển động biến đổi là chuyển động có vận tốc thay đổi. Vật nhanh dần khi độ lớn vận tốc tăng và chậm dần khi độ lớn vận tốc giảm. Gia tốc đặc trưng cho mức độ thay đổi của vận tốc theo thời gian:

$$\vec a=\frac{\Delta\vec v}{\Delta t}.$$

Nếu khoảng thời gian rất nhỏ, đại lượng trên được coi là gia tốc tức thời. Đơn vị SI của gia tốc là $m/s^2$.

Dấu của gia tốc phụ thuộc chiều dương đã chọn. Không thể chỉ dựa vào $a>0$ hay $a<0$ để kết luận nhanh dần hoặc chậm dần: vận tốc và gia tốc cùng dấu thì vật nhanh dần; trái dấu thì vật chậm dần.

Bảng thời gian và vận tốc của một chuyển động biến đổiBảng thời gian và vận tốc của một chuyển động biến đổi SGK trang 39

Từ số liệu vận tốc ở nhiều thời điểm, có thể tính $\Delta v$ trên từng khoảng, rồi so sánh gia tốc để nhận biết các giai đoạn chuyển động.

Nguồn sách giáo khoa

Vật lí 10 · NXB Giáo dục Việt Nam