Moment lực. Cân bằng của vật rắn
Moment $M=Fd$ đo tác dụng làm quay; vật rắn cân bằng khi hợp lực bằng không và các moment theo hai chiều cân bằng nhau.
Hiểu bài
Tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào độ lớn lực và khoảng cách từ trục quay đến giá của lực. Moment lực được xác định bởi
$$M=Fd,$$
trong đó $d$ là cánh tay đòn. Đơn vị moment lực là $N\cdot m$. Nếu giá của lực đi qua trục quay thì $d=0$ và lực không gây moment đối với trục đó.
Đĩa tròn màu xanh có tâm O, các bán kính d1, d2, lực F1 kéo xiên và F2 kéo xuống ở phía trái, kèm nhãn Hình 21.3. SGK trang 84
Khi đĩa đứng yên dưới tác dụng của hai lực, moment theo hai chiều quay cân bằng:
$$F_1d_1=F_2d_2.$$
Quy tắc tổng quát: tổng moment của các lực làm vật quay theo chiều kim đồng hồ bằng tổng moment của các lực làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ.
Ngẫu lực gồm hai lực song song, ngược chiều, bằng nhau cùng tác dụng lên một vật; ngẫu lực gây quay mà không gây tịnh tiến. Vật rắn cân bằng tổng quát khi hợp lực bằng không và tổng moment thỏa điều kiện cân bằng.
Nguồn sách giáo khoa
Vật lí 10 · NXB Giáo dục Việt Nam
