Động năng, thế năng

Môn: Vật líKhối: Lớp 10Nguồn SGK: trang 99-101
Xem trang sách
Tóm tắt

Động năng $\frac12mv^2$ gắn với chuyển động; thế năng $mgh$ gắn với vị trí và phụ thuộc mốc thế năng.

Hiểu bài

Động năng là năng lượng vật có do chuyển động. Với vật khối lượng $m$ chuyển động với tốc độ $v$:

$$W_đ=\frac12mv^2.$$

Đơn vị động năng là jun. Động năng phụ thuộc khối lượng và đặc biệt phụ thuộc bình phương tốc độ. Khi lực thực hiện công làm vận tốc thay đổi, công của hợp lực liên hệ với độ biến thiên động năng.

Thế năng trọng trường là năng lượng do vị trí của vật trong trọng trường. Chọn mốc thế năng, vật ở độ cao $h$ có

$$W_t=mgh.$$

Vì $h$ phụ thuộc mốc chọn nên thế năng cũng phụ thuộc mốc; hiệu thế năng giữa hai điểm chỉ phụ thuộc chênh lệch độ cao theo phương thẳng đứng.

Khi nâng vật, công của lực nâng làm tăng thế năng. Khi vật rơi, thế năng có thể giảm và động năng tăng. Sách cũng nhắc tới thế năng đàn hồi như năng lượng dự trữ của vật đàn hồi bị biến dạng, nhưng không triển khai công thức trong đoạn nguồn.

Nguồn sách giáo khoa

Vật lí 10 · NXB Giáo dục Việt Nam